Stanik-między komfortem a zdrowiem
Polecam poniższy artykuł, porusza bardzo ważne kwestie. Ja pozbyłam się stanika już jakiś czas temu. Początki nie były proste, bo biust przyzwyczajony do podtrzymywaczy ale teraz kiedy muszę go założyć (co zdarza się bardzo rzadko, wolę podkoszulek) to męczę się okropnie. Piersi faktycznie nie obwisły, jak większość osób twierdzi, pomimo że mam dość duży biust. Nie wiem czy nie są nawet w lepszej kondycji niż wcześniej. Zachęcam do lektury – Neszka Reindeer
Dla wielu kobiet stanik jest czymś tak oczywistym, że przez lata nie pojawia się nawet pytanie, czy rzeczywiście im służy. Zakłada się go automatycznie, często od bardzo młodego wieku, traktując jako element „porządku”, normy społecznej albo koniecznego wsparcia dla piersi. Dopiero w pewnym momencie ciało zaczyna wysyłać sygnały: ucisk pod biustem, napięcie w barkach, wrażenie ograniczonego oddechu, potrzeba natychmiastowego zdjęcia biustonosza po powrocie do domu. Coraz więcej kobiet zaczyna się wtedy zastanawiać, czy to na pewno jest naturalne i czy naprawdę musi tak być.
Jednym z najczęściej powtarzanych argumentów za noszeniem biustonosza jest przekonanie, że chroni on piersi przed obwisaniem. Tymczasem badania naukowe nie potwierdzają jednoznacznie, że noszenie stanika zapobiega utracie jędrności. Na wygląd i ułożenie piersi znacznie silniej wpływają czynniki takie jak wiek, wielkość biustu, masa ciała i jej wahania, ciąże, karmienie piersią, palenie tytoniu czy jakość tkanki łącznej. Pojawiały się również badania obserwacyjne sugerujące, że długotrwałe unieruchamianie piersi może osłabiać naturalne struktury podtrzymujące, takie jak powięź, więzadła i mięśnie, co z czasem może wpływać na ich kształt. Choć nie są to wnioski jednoznaczne dla wszystkich kobiet, stanowią ciekawy punkt do refleksji nad tym, jak bardzo polegamy na zewnętrznym „wsparciu”, zamiast pozwalać ciału pracować samodzielnie. Bardzo wyraźnym i często pomijanym aspektem noszenia stanika jest wpływ na oddech i napięcia w górnej części ciała. Zbyt ciasny obwód pod biustem lub sztywna konstrukcja mogą ograniczać naturalny ruch klatki piersiowej, sprzyjać spłyceniu oddechu oraz zwiększać napięcie w barkach i szyi. Dla kobiet praktykujących jogę, pracujących z oddechem lub po prostu żyjących w przewlekłym stresie, ma to ogromne znaczenie. Klatka piersiowa jest jednym z kluczowych obszarów regulacji układu nerwowego, a każda dodatkowa warstwa ucisku może utrudniać jej naturalną ruchomość.
W kontekście zdrowia piersi pojawiają się również badania i obserwacje dotyczące wpływu długotrwałego ucisku na przepływ limfy oraz lokalną temperaturę tkanek. Układ limfatyczny odpowiada za odprowadzanie produktów przemiany materii i prawidłowe funkcjonowanie odporności. Niektórzy badacze oraz antropologowie medyczni zwracali uwagę na możliwe zależności między długotrwałym noszeniem ciasnych biustonoszy a zaburzeniami krążenia limfy w obrębie piersi. W literaturze można znaleźć także badania sugerujące korelacje między stylem ubierania a zdrowiem piersi, w tym również takie, które poruszają temat nowotworów. Z perspektywy osoby dbającej o zdrowie warto wiedzieć, że temat ten nie jest jednoznaczny i nadal bywa przedmiotem badań oraz dyskusji. Niezależnie od interpretacji wyników, wspólnym mianownikiem pozostaje znaczenie komfortu, braku przewlekłego ucisku oraz wspierania naturalnych procesów krążeniowych w ciele.
Ciekawym elementem całej dyskusji są także subiektywne obserwacje kobiet, które zrezygnowały z noszenia stanika na stałe lub częściowo. W wielu relacjach pojawia się poprawa samopoczucia, zmniejszenie bólu piersi przed miesiączką, większa swoboda oddechu, mniejsze napięcie w karku i barkach, a z czasem także zmiana postrzegania własnego ciała. Dla części kobiet początki bywają trudne – pojawia się uczucie „ciężkości” piersi lub wrażenie nienaturalności. Według badaczy zajmujących się tym tematem może to mieć związek z adaptacją tkanek oraz stopniowym uruchamianiem naturalnych mechanizmów podtrzymujących. Z czasem ciało uczy się nowego sposobu funkcjonowania, podobnie jak dzieje się to po zdjęciu ortezy czy gipsu.
Nie można też pominąć aspektu społecznego. Wiele kobiet obawia się oceny, komentarzy czy spojrzeń, a brak stanika bywa postrzegany jako coś „niestosownego”. Tymczasem naturalny kształt piersi i ich ruch są elementem fizjologii, a nie prowokacją. Doświadczenia pokazują, że wraz z większą akceptacją własnego ciała i spokojem wewnętrznym zmienia się także sposób, w jaki reaguje otoczenie. Komfort psychiczny i poczucie bezpieczeństwa są równie ważne jak komfort fizyczny, dlatego każda kobieta ma prawo wybrać rozwiązanie, które najlepiej jej służy.
W praktyce nie chodzi o radykalne decyzje. Czasem wystarczy zdjąć stanik na kilka godzin dziennie, zamienić go na miękki top, zrezygnować z fiszbin lub bardzo ciasnego obwodu. Kluczowe jest uważne obserwowanie sygnałów ciała i danie sobie przestrzeni na zmianę. Piersi, podobnie jak całe ciało, najlepiej funkcjonują wtedy, gdy mają zapewniony ruch, krążenie, oddech i brak przewlekłego napięcia. Ten temat dotyka zdrowia, relacji z własnym ciałem i codziennego komfortu. Warto więc podejść do niego bez strachu, bez dogmatów i bez poczucia winy. Niech stanik będzie świadomym wyborem, a nie automatycznym nawykiem.
Źródła:
1) Reportaż Irène Omélianenko (po francusku) do odsłuchania tutaj
2) Badanie prowadzone na Harvardzie dostępnej tutaj
3) Badanie prowadzone w Wenezueli dostępne tutaj
4) Badanie prowadzone w szpitalu w Nairobi dostępne tutaj
5) Badanie prowadzone w Brazylii dostępne tutaj
